GIỚI THIỆU
Hòa thượng Phá Táo Đọa ở Tung Nhạc. Sư không xưng tên họ, ngôn hạnh khó lường. Sư ẩn cư ở núi Tung Nhạc, giữa thung lũng có một cái miếu rất linh. Trong điện chỉ đặt một cái bếp, mọi người xa gần đến cúng tế không ngừng, giết hại sinh mạng rất nhiều.
Một hôm Sư dẫn thầy thị giả đi vào miếu, cầm cây gậy gõ lên bếp ba cái, nói: Ôi! Bếp này chỉ là đất ngói thành, thánh từ đâu đến, linh từ đâu lại mà giết hại sinh vật như thế?
Lại gõ ba cái, bếp liền đổ bể. Trong chốc lát có một người mặc áo xanh đội mũ cao, đến trước Sư làm lễ.
Sư hỏi: Ông là ai?
Vị thần đáp: Con là thần táo ở miếu này, từ lâu thọ nghiệp báo. Hôm nay nhờ Thầy nói pháp vô sanh, được thoát khỏi chỗ này sanh lên cõi trời, đặc biệt đến đây lễ tạ.
Sư bảo: Là tánh sẵn có của ông, chẳng phải do ta nói giúp.
Vị thần lại làm lễ rồi biến mất.
Không bao lâu, vị tăng thị giả thưa: Chúng con từ lâu theo hầu Hòa thượng, chẳng được nghe chỉ dạy, thần táo được chỉ dạy pháp nào liền được sanh lên cõi trời.
Sư bảo: Ta chỉ nói y là đất ngói hợp thành, chẳng riêng nói đạo lý gì với y.
Vị tăng thị giả im lặng.
Sư hỏi: Hội chăng?
Tăng thưa: Chẳng hội
Sư bảo: Tánh sẵn có vì sao không hội?
Các vị tăng đi theo liền lễ bái Sư.
Sư bảo: Rớt rồi, rớt rồi! Bể rồi, bể rồi!
Về sau thiền sư Nghĩa Phong nêu lại lời này với Quốc sư Huệ An, An khen rằng: Người này đã hội tột, vật ngã nhất như, có thể nói rằng như trăng sáng trên không, không ai không thấy. Khó biết được nghĩa lý của y.
Nghĩa Phong hỏi rằng: Chưa biết người nào hiểu được nghĩa lý kia?
Quốc sư An nói: Không biết.
Quốc sư An gọi y là Phá Táo Đọa.
Về sau không biết Sư tịch ở đâu.
NGỮ LỤC
Tăng hỏi: Lúc vật vật vô hình thì thế nào?
Sư bảo: Lễ thì chỉ có ông chẳng có ta, không lễ thì chỉ có ta chẳng có ông.
Vị tăng kia liền lễ tạ.
Sư bảo: Vật sẵn có, vật chẳng phải vật vậy. Nên nói tâm có thể chuyển được vật tức đồng Như Lai.
Có vị tăng từ chỗ Ngưu Đầu đến.
Sư hỏi: Từ pháp hội của người nào đến?
Vị tăng đến gần trước Sư chấp tay, đi nhiễu quanh Sư một vòng rồi ra.
Sư bảo: Dưới hội Ngưu Đầu không thể có người này.
Tăng trở lại chấp tay đứng một bên.
Sư bảo: Đúng thế, đúng thế.
Tăng lại hỏi: Ứng người tiếp vật chẳng cần y thì sao?
Sư bảo: Làm sao chẳng cần y?
Tăng thưa: Thế ấy thuận theo chánh về nguồn.
Sư bảo: Về nguồn cái gì thuận.
Tăng thưa: Nếu chẳng phải Hòa thượng, sẽ làm cho lầm rồi.
Sư bảo: Vẫn là đạo lý lúc chưa thấy Tứ Tổ, sau khi thấy nói xem.
Tăng lại nhiễu quanh Sư một vòng rồi ra.
Sư bảo: Đạo thuận chánh xưa nay như thế.
Tăng lễ bái.
Tăng đứng hầu đã lâu, Sư bèn nói: Tổ Tổ Phật Phật, chỉ nói bổn tâm bổn tánh, không có đạo lý khác. Hội lấy hội lấy.
Tăng lễ tạ, Sư bèn lấy cây phất tử đánh nói: Một chỗ như thế, nghìn chỗ cũng như thế.
Vị tăng bèn chấp tay đến gần phía trước, dạ một tiếng.
Sư bảo: Lại chẳng tin, lại chẳng tin.
Tăng hỏi: Thế nào là người đại xiển-đề?
Sư bảo: Tôn trọng lễ bái.
Tăng hỏi: Thế nào là người đại tinh tấn?
Sư bảo: Hủy nhục sân nhuế.