GIỚI THIỆU
Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải (724 - 814) là Cao tăng đời Đường, từ nhỏ đã thích đi thăm chùa viện.
Sư họ Vương, quê ở Trường Lạc, Phước Châu. Lúc bé theo mẹ đi chùa lễ Phật, Sư chỉ tượng Phật hỏi mẹ: Đây là gì?
Mẹ bảo: Phật
Sư nói: Hình dung không khác với người, con sau cũng sẽ làm Phật
Sư xuất gia vào thuở bé và hằng chuyên cần tu học giới định tuệ. Sau, Sư đến tham học với Mã Tổ Đạo Nhất được làm thị giả.
Mỗi khi thí chủ đem trai phạn đến, Sư vừa giở lồng bàn ra, Mã Tổ liền cầm nửa cái bánh chỉ chúng hỏi: “Đây là gì?”. Như thế mãi đến 3 năm.
Năm 20 tuổi, xuất gia với ngài Huệ Chiếu ở Tây Sơn, sau thọ Cụ Túc Giới với ngài Pháp Triều luật sư. Khi gặp Mã Tổ Đạo Nhất hoằng pháp tại Nam Khang bèn hết sức ngưỡng mộ, y chỉ theo, được ngài Mã Tổ ấn khả. Sư cùng với Tây Đường Trí Tạng, và Nam Tuyền Phổ Nguyện được xưng tụng là “Tam Đại Sĩ”.
Một hôm, Sư theo hầu Mã Tổ đi dạo, thấy một bầy vịt trời bay qua.
Mã Tổ hỏi: Đó là cái gì?
Sư thưa: Con vịt trời
Bay đi đâu?
Bay qua rồi
Mã Tổ bèn nắm lỗ mũi Sư kéo mạnh, đau quá Sư la thất thanh.
Mã Tổ bảo: Lại nói bay qua đi
Ngay câu ấy, Sư tỉnh ngộ.
Trở về phòng thị giả, Sư khóc lóc rất thống thiết. Những người đồng liêu nghe, hỏi: Huynh nhớ cha mẹ phải chăng?
Sư đáp: Không.
-
Bị người ta mắng chửi chăng?
-
Không
-
Tại sao khóc?
Lỗ mũi tôi bị Hoà thượng kéo đau thấu xương
- Có nhân duyên gì không khế hội?
Huynh hỏi Hoà thượng đi
Những vị ấy đến hỏi Mã Tổ: Thị giả Hải có nhân duyên gì chẳng khế hội ở trong phòng khóc, xin Hoà thượng vì chúng con nói.
Mã Tổ bảo: Y đã khế hội, các ngươi tự hỏi lấy y
Các vị ấy về phòng hỏi: Hoà thượng nói huynh đã hội, bảo chúng tôi về hỏi huynh.
Sư bèn cười: Hả! Hả!
Các vị ấy bảo: Vừa rồi khóc, sao bây giờ cười?
Sư đáp: Vừa rồi khóc, bây giờ cười
Các vị ấy mờ mịt không hiểu.
Hôm sau, Mã Tổ vừa lên tòa, chúng nhóm họp xong, Sư bước ra cuốn chiếu. Mã Tổ xuống tòa, Sư theo sau đến phương trượng.
Mã Tổ hỏi: Ta chưa nói câu nào, tại sao ngươi cuốn chiếu?
Sư thưa: Hôm qua bị Hòa thượng kéo chót mũi đau
Hôm qua ngươi để tâm chỗ nào?
Chót mũi ngày nay lại chẳng đau
Ngươi hiểu sâu việc hôm qua
Sư làm lễ, lui ra.
Đứng hầu Mã Tổ, Sư thấy phất tử (đồ quét bụi) ở góc giường, Sư bèn hỏi: Tức đây dùng, lìa đây dùng?
Mã Tổ bảo: Về sau ngươi mở miệng sẽ lấy cái gì vì người?
Sư cầm phất tử dựng đứng.
Mã Tổ hỏi: Tức đây dùng, lìa đây dùng?
Sư để phất tử lại chỗ cũ.
Mã Tổ nghiêm chỉnh nạt một tiếng, đến 3 ngày Sư còn điếc tai.
Sau, Sư về núi Đại Hùng ở Hồng Châu (núi Bách Trượng tỉnh Giang Tây?). Ngọn núi này cao vót đến trăm trượng nên thời nhân gọi Sư là Bách Trượng. Bốn phương học giả đua nhau đến tham học rất đông.
Sư chế định Thanh Quy, hướng dẫn đại chúng tu trì. Thanh Quy tức là quy định sinh hoạt của Tăng đoàn theo chế độ nông thiền.
Sư thường nói: “Một ngày không làm là một ngày không ăn”.
Các đệ tử nổi tiếng của Sư là Hoàng Bá Hi Vận, Quy Sơn Linh Hựu… Thanh Quy do Sư lập ra được gọi là Bách Trượng Thanh Quy, được khắp các tùng lâm trong thiên hạ tuân phụng.
Đời Đường niên hiệu Nguyên Hòa năm thứ 9 (814 TL) ngày 17 tháng giêng, Sư qui tịch, thọ 95 tuổi. Vua ban hiệu là Đại Trí thiền sư, tháp hiệu Đại Bảo Thắng Luân.
NGỮ LỤC
➡️ Xem chi tiết tại: 1