Hòa thượng Chơn Tịnh Khắc Văn 1 dạy chúng:
Hai chữ Phật pháp thật khó thể hiểu được. Ai cũng có Phật mà không tin Phật của mình, chỉ nương tựa chút ít Bát-nhã tương tự 2 của người xưa cho là bản tánh thường trụ bất biến. Vừa dấy niệm thì trái giác hợp trần, dính khằng không thoát ra được. Có học giả đến liền đem cái ấn nê 3 lần lượt truyền thọ. Đâu biết rằng sự truyền thọ như thế không những mình lầm mà làm cho người khác lầm luôn. Môn hạ của Động Sơn không có Phật pháp cho người, chỉ có một thanh kiếm, hễ thấy học giả đến liền chặt đứt, khiến cho tánh mạng của họ không thể bảo tồn, tất cả thấy nghe hiểu biết đều dứt bặt, sẽ gặp nhau trước khi cha mẹ chưa sanh 4. Thấy người đến gần liền rút kiếm chặt đứt. Tuy kiếm bén mà không thể chém người vô tội 5. Các ông có ai vô tội chăng? Nếu có ta cũng đánh ông 30 gậy.
Hòa thượng Chơn Tịnh 6 dạy chúng, nêu ra công án:
Tam Thánh 7 hỏi Tuyết Phong: Cá nhảy khỏi lưới 8 lấy gì ăn?
Tuyết Phong đáp: Đợi ông ra khỏi lưới tôi sẽ nói cho ông nghe.
Tam Thánh nói: Giả sử 1.500 thiện tri thức nói như thế, ông cũng chẳng biết. Hay tuyệt! Hay tuyệt! Vui tuyệt! Vui tuyệt! Như được diều thì không cần đến cò. Bảo Ninh 9 tôi không nói như thế, chỉ cần cầm gậy đánh đuổi ra khỏi sơn môn. Lại nói: “Vui tuyệt! Vui tuyệt! Như một con cọp, chớ động đến!”. Các thiền đức, thử nói cái vui của Bảo Ninh tôi sánh với cái vui của Tam Thánh thế nào? Hãy bước ra nói xem? Giây lâu, sư hét một tiếng, nói: Giả sử có khám xét cũng không khám xét được.
Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng, nêu công án:
Tam Thánh nói: “Nếu có người đến thì ta tiếp mà không chỉ dạy”. Hưng Hóa 10 nói: “Nếu có người đến, ta không tiếp mà lại chỉ dạy”. Xem hai lão thiền sư này cơ phong bén nhọn, trộm được chút ít kế sống của Lâm Tế, mỗi vị tự phân cương giới, khí thế xông thẳng vũ trụ, khiến cho thiền tăng sáng mắt buồn cười. Các thiền sư, hãy nói buồn cười ông ấy cái gì? Có biết nguyên do trong đó chăng? Nếu biết, mặc tình cho ông khuynh đảo tự tại; nếu chẳng biết, chỉ nhai lại cặn bã 11 của Tam Thánh và Hưng Hóa mà thôi.
Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng:
Phật pháp không tùy thuận tình người, trưởng lão các nơi mở to miệng nói: “Ta hiểu thiền hiểu đạo”. Các ông hãy nói xem, họ đã hiểu chăng? Vô cớ ngồi trong hầm phân, lừa thần dọa quỷ. Người như thế, đánh chết ngàn người, muôn người cho chó ăn có lỗi gì? Lại có một số người tham thiền bị họ làm mê hoặc chỉ trố mắt nhìn mà có hay biết gì đâu, dù bị dội phân lên đầu cũng không biết sợ. Đại chúng, ai cũng là đại trượng phu cớ sao lại chịu như thế? Vậy phải làm thế nào?
Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng:
Trời đất và ta đồng một nguồn, muôn vật cùng ta đồng một thể, bàn chân ngang ba, dài bốn, Bắc Cu-lô-châu bốc lửa đốt cháy lông mày trời Đế-thích, Long vương ở biển Đông chịu đau không nổi. Một tiếng sấm nổ chấn động ao hồ núi sông. Ở ngã tư đường 12 có một thổ phỉ đang say, tỉnh dậy, vỗ tay cười to ha hả, nói: “Gần đây trong thành Quân Vân không có giặc”. Rồi cầm cây gậy giơ lên nói: “Giặc! Giặc!”.
Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng, nêu ra công án:
Tuyết Phong nói: “Núi Nam có con rắn lớn 13, các ông tới lui phải đề phòng”. Tuyết Phong không có tướng bậc đại nhân nên con rắn không đầu chẳng chịu đi. Trường Khánh Đại An như cô dâu mới sợ cha chồng. Lại nói: “Hôm nay trong pháp đường có người tán thân mất mạng”. Vân Môn Văn Yển chống gậy đến trước mặt Tuyết Phong giả bộ sợ. Đó là vẽ rắn thêm chân rồi.
Huyền Sa Sư Bị nói: “Dùng con rắn lớn núi Nam làm gì?”. Nói kiến giải của mình phù hợp với thiền pháp mà không thoát khỏi sự cột trói trong hang ổ, lại không ai có khí khái cả. Môn hạ của Bảo Ninh chẳng lẽ không có ai có khí khái sao? Tôi không dám mong các ông lập bày tông chỉ, để nêu cao tông phong, chỉ cần chút ít tri kiến trần tục cũng khó lắm rồi.
Niết-bàn tâm thì dễ hiểu, còn sai biệt trí thật khó biết. Người xưa 14 nói: “Ông có cây gậy, ta cho ông cây gậy. Ông không có cây gậy, ta cướp cây gậy của ông”.Qui Tông 15 không nói như thế: “Ông có cây gậy, ta cướp cây gậy của ông. Ông không có cây gậy, ta cho ông cây gậy”.Đại chúng, Ba Tiêu nói như thế, còn Qui Tông thì không nói như thế. Hãy nói, ai đúng?
Khắc Văn ném cây gậy xuống, nói: Là cái gì?
Giây lâu lại nói:
Nếu đúng, thì Long Nữ chóng thành Phật 16 ; nếu chẳng đúng, thì Thiện Tinh rơi vào địa ngục 17 .
Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng:
Ngày nay lại đã qua rồi,
Mạng căn huyết mạch lần hồi khô khao.
Dường như cá cạn ở ao,
Khổ thêm thì có, lại nào vui đâu
Thị nhật dĩ quá,
Mạng diệc tùy giảm.
Như thiểu thủy ngư,
Tư hữu hà lạc
Chỉ có thiền định của Nhị thừa 18 lấy tịch diệt làm vui. Bồ-tát học trí huệ Bát-nhã lấy pháp hỷ và thiền duyệt 19 làm vui.
Chư Phật trong ba đời có đủ từ bi hỷ xả 20 – tứ vô lượng tâm – lấy đó làm vui. Đó là cái vui chân chánh.Thạch Sương Phổ Hội 21 nói: Dừng đi! Nghỉ đi! Lặng đi! 22 Đó là cái vui tịch diệt của hàng Nhị thừa. Vân Môn Văn Yển nói: “Tất cả trí huệ thông suốt vô ngại”. Lại đưa cây quạt lên, nói: “Ông già Thích-ca đến rồi!”. Đó là cái vui pháp hỷ, thiền duyệt. ức Sơn đánh, Lâm Tế hét. Đó là cái vui từ bi hỷ xả của chư Phật ba đời.Ngoài ba cái vui này ra, những cái vui khác không phải là vui. Các ông hãy nói xem, tăng chúng thuộc môn hạ của Qui Tông 23 tôi ở trong hay ở ngoài ba cái vui này?
Giây lâu lại nói:
Hôm nay trang chủ thiết trai phạn và bố thí tiền vật. Đại chúng hãy lui vào tăng đường uống trà 24.
Rồi hét một tiếng.
Giải hạ, Hòa thượng Chơn Tịnh dạy chúng: Có ai thưa hỏi không?
Sư bèn lấy phất tử gõ giường thiền nói:
Tạo hóa trời đất đều có âm dương, có sanh có diệt. Mặt trời mặt trăng chiếu soi muôn vật cũng có sáng tối, có ẩn hiện. Sông ngòi trôi chảy cũng có chỗ cao chỗ thấp, chỗ thông chỗ nghẹt. Một ông vua sáng suốt trị dân cũng phải có quân thần, có lễ nhạc, có thưởng phạt. Phật pháp xuất hiện ở đời cũng có đốn ngộ có tiệm tu, có quyền thật (có phương tiện, có cứu cánh), có kiết hạ giải hạ. Kiết hạ là ngày 14 tháng 4. Mười phương thế giới không luận thánh phàm, cỏ cây cũng lại như thế.
Sư dùng phất tử gõ bên trái một cái, nói: “Từ chỗ này đồng thời kiết hạ”.
Sư lại đưa phất tử lên, nói: “Tất cả đều ở trên đầu phất tử, thấy không?”.
Sư hét một tiếng, nói: “Giải hạ là ngày 15 tháng 7”.
Sư dùng phất tử gõ bên phải, nói: “Từ chỗ này đồng thời giải hạ”.
Sư lại đưa phất tử lên, nói: “Tất cả đều ở trên đầu phất tử, thấy không?”.
Sư hét một tiếng, nói: “Chư Đại đức, trong ba tiếng hét này, tiếng thứ nhất là bảo kiếm kim cang vương 25, tiếng thứ hai là sư tử ngồi xổm 26, tiếng thứ ba là gậy trúc dò cỏ 27”.
Nếu các vị hiểu được mới thể hội thiền pháp của Lâm Tế – Hoàng Bá bị đánh, Đại Ngu ăn hèo – siêu xuất thường tình.
Tuy xa cách hai, ba trăm năm, nhưng vẫn chấp nhận cho ông làm đích tử của ngài và mở bày pháp môn bất nhị, quyền hành đạo pháp chư Tổ, dẹp trừ tà ma, tuyên dương chánh pháp, chống đỡ tông môn, dựng lập giáo pháp, chỉnh đốn kỷ cương. Nếu người có đại tri kiến, có con mắt sáng suốt thì phải quyết chí chiến thắng ma quân, bất động trước mọi cảnh.
Sư hét một tiếng, nói: “Phải biết có một tiếng hét mà không có cái dụng của tiếng hét 28”. Đến chỗ này phải có con mắt kim cang mới phân biệt nổi. Xoay lại không có cục phân để cầm. Chư Đại đức! Hãy nói cầm cái gì?
Im lặng giây lâu, rồi hét một tiếng.
NGUỒN
GHI CHÚ
Footnotes
-
Trí tuệ do học hỏi, hiểu biết theo văn tự mà có, chưa phải là trí tuệ thực chứng. ↩
-
Dùng khuôn dấu bằng bùn để in hình, ý nói sự truyền thừa máy móc, rập khuôn. ↩
-
Bản lai diện mục. ↩
-
Người đã sạch hết tình thức, vọng niệm. ↩
-
Tức Khắc Văn. ↩
-
Tam Thánh Huệ Nhiên, nối pháp Lâm Tế. ↩
-
Chỉ người đã vượt ra ngoài vòng kiềm tỏa của tình thức và giáo lý danh từ. ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
-
Đây là 3 thứ trong 7 pháp môn thiền định của Thạch Sương. ⚡️ Thôi đi. Đình chỉ tất cả động tác hành vi. ⚡️ Dừng đi. Bặt tất cả vọng niệm. ⚡️ Lặng đi. Lặng tất cả nghĩ tưởng mê ngộ phàm thánh. ⚡️ Một niệm muôn năm đi. Bảo trì một niệm như như bất động. ⚡️ Tro lạnh cây khô đi. Không còn bất cứ tình thức nào. ⚡️ Miếu cổ lò hương đi. Khử trừ chấp trước như sạch hết tro hương trong miếu cổ. ⚡️ Một sợi lụa trắng đi. Trong quá trình đốn ngộ Phật pháp, đối với thiện chánh tân chủ đều phân biệt rõ ràng, như một tấm lụa trắng trong sạch. ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩
- ↩