Thiền sư Hòa Sơn lúc thuyết pháp tại pháp đường, thường trích dẫn một đoạn phẩm Quảng Chiếu Không Hữu trong Bảo Tạng Luận:
“Học tập là một giai đoạn nghe, tuyệt học là một giai đoạn gần đến gần, vượt lên trên cả hai thứ đó là giai đoạn đạt đến chân lý.”
- Một thiền tăng phản ứng rất nhanh, từ trong đại chúng đứng dậy nêu lên một câu hỏi: “Giai đoạn đạt đến chân lý là gì?”
Hòa Sơn không trả lời theo câu hỏi: “Ta chỉ biết đánh trống”.
- Một thiền tăng khác từ trong câu trả lời kỳ quái của sư phụ đã thể ngộ được sự nhạy bén của thiền cơ đến nhanh như chớp rồi đi, lập tức truy hỏi: “Chân đế là gì?”
Chân đế chính là cảnh giới tuyệt đối của thiền, hoàn toàn không dính bụi trần, tục đế tương ứng với nó tức là vạn sự vạn vật đều đầy đủ. Chân đế và tục đế không khác tức là Thánh đệ nhất nghĩa đế.
Hòa Sơn làm sao mà trả lời được? Ngài nói: “Ta chỉ biết đánh trống”. Tiếng trống thức tỉnh lần thứ hai.
- Người đệ tử thay đổi câu hỏi một cách mới mẽ hơn: “Tức tâm tức Phật, con không còn phải hỏi nữa, xin sư phụ nói cho con biết thế nào là “chẳng phải tâm chẳng phải Phật?”
Tức tâm tức Phật, chẳng phải tâm chẳng phải Phật, đều là thiền ngữ do Mã Tổ Đạo Nhất đề xướng rộng rãi, trong tòng lâm không ai không biết, không ai không hiểu. Tức tâm tức Phật còn dễ lý giải; chẳng phải tâm chẳng phải Phật thì rất ít người có thể đạt đến giai đoạn này.
“Ta chỉ biết đánh trống”.
Thiền sư Hòa Sơn lại trả lời như vậy, khác nào trên băng lại đổ thêm dầu, thử hỏi ai có thể đi trên đó được.
Chớ nói đường băng trơn, mà có người trượt băng.
- Thiền tăng thứ tư lên pháp đường hỏi rằng: “Nếu như một người đã tu chứng, đã giải thoát, chứng đắc huệ quả vô thượng đi đến, thì nên hướng dẫn ông ta như thế nào?”
Thiền sư Hòa Sơn vẫn trả lời như thế: “Ta chỉ biết đánh trống”.
Hòa Sơn dạy chúng:
Học gọi là văn (tri thức kiến văn), tuyệt học gọi là lân (ở bên cạnh chúng ta), vượt qua hai điều này gọi là siêu việt cảnh giới thiền ngộ và tuyệt học.
Tăng hỏi: Thế nào là siêu việt cảnh giới thiền ngộ?
Đáp: Biết đánh trống 1
Tăng hỏi: Thế nào là chân đế?
Đáp: Biết đánh trống
Tăng hỏi: “Tức tâm tức Phật” con chẳng hỏi, thế nào là “phi tâm phi Phật?”
Đáp: Biết đánh trống
Tăng hỏi: Người căn cơ bậc thượng triệt ngộ đến làm sao tiếp dẫn?
Đáp: Biết đánh trống
NGUỒN
GHI CHÚ
Footnotes
-
📝 Tên công án. Hòa Sơn thường dùng một câu “Biết đánh trống” để tiếp dẫn người học, khiến cho người học dứt nghĩ suy. ↩