Chấp ngại quyết nghi môn

6. Chấp ngại quyết nghi môn (Khuyên người chấp trước nên khởi nghi tình)

Hai công án trên đây, đều phát xuất từ hòa thượng Triệu Châu [^7], và đã được nêu ra nhiều trong chốn tòng lâm.

Chữ “KHÔNG 🈚️” này, tôi thường thấy đồng đạo có các kiến giải chấp không, chấp có, chấp đoạn, chấp thường.

Người chấp “không” cho rằng: “Ngài Triệu Châu nói “KHÔNG 🈚️” là muôn pháp vốn không, bổn tánh vốn không, có gì mà nghi?”.

Người chấp “có” nói: “Ngài Triệu Châu nói “KHÔNG 🈚️” là chỉ cho “có”, nói “KHÔNG 🈚️” là trong “KHÔNG 🈚️” tức “có”; vậy nghi điều gì?”

Người chấp “đoạn” bảo: “Ngài Triệu Châu nói “KHÔNG 🈚️” là vạn hữu đều không, không có một cái gì để ta nắm bắt đựơc, cần gì phải nghi?”.

Còn người chấp “thường” lại bảo: “Ngài Triệu Châu nói “KHÔNG 🈚️” là chơn tánh thường còn, lặng yên bất động, nghi làm gì?”. Ôi! Do kiến giải thiên lệch, nên mới có sai lầm này. Nếu chủ trương chẳng cần dùng nghi tình mà được Vô thượng bồ-đề như thế, thì chỉ có Thiên sinh Di-lặc và Tự nhiên Thích-ca [^8] mới được mà thôi.

Thí như những người có nghệ thuật tinh xảo ở thế gian, chưa ai không NGHI mà thành tựu cả. Một chữ NGHI này là tâm suy nghĩ dụng mưu, nghĩa đồng nhưng tên lại khác.

Như trong hội Lăng-nghiêm, hai mươi lăm hành giả [^9] được viên thông, mỗi vị đều có nghi, nên mới chứng ngộ, việc này ai cũng biết, chẳng cần giải thích rõ.