GIỚI THIỆU
Tiên Tông Thủ Tỳ (chữ Hán: 仙宗守玭, phiên âm Trung Quốc: Xianzong Shoupin) là một vị Thiền sư Trung Hoa thuộc tông Thanh Nguyên (thế hệ thứ 7) sống vào thời Đường/Ngũ Đại. Ngài là pháp tự (đệ tử nối pháp) của Thiền sư Trường Khánh Huệ Lăng (长庆慧棱), và hành đạo tại viện Tiên Tông, Phúc Châu (nay thuộc tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc). Hành trạng của ngài được ghi chép lại trong các ngữ lục cổ của Phật giáo thiền tông, tiêu biểu là cuốn Ngũ Đăng Hội Nguyên (五灯会元).
Một số công án và đối thoại nổi tiếng
Công án Cáo giả (Xin nghỉ phép):
Ngài đã lâu không lên đường thuyết pháp (thượng đường), chúng tăng bèn vào tận phương trượng để tham vấn.
Ngài bảo: “Đêm nay ta cùng đại chúng đồng xin nghỉ phép, chưa biết có được cho phép hay không? Nếu chưa nghe cho phép, ai mở lời trước người đó thua. Trân trọng!”
Đối thoại về người “Thường tại” (Luôn tỉnh thức):
Một vị tăng hỏi: “Người mà trong mười hai thời (cả ngày) luôn thường tại (ở đó, tỉnh thức), liệu có xứng đáng nhận sự cúng dường của cõi người và cõi trời không?”
Ngài đáp: “Không xứng đáng”
Tăng hỏi: “Tại sao lại không xứng đáng?”
Ngài nói: “Vì ngươi luôn thường tại (vẫn còn dính mắc vào khái niệm ‘thường tại’, còn thấy có cái ngã ở đó)”
Tăng lại hỏi: “Vậy còn người hoàn toàn không thường tại (không ở đó) thì sao, có xứng đáng nhận cúng dường không?”
Ngài đáp: “Năm lừa (Lừa niên - ý chỉ một thời gian xa xôi vô định, không bao giờ)“
Đối thoại về “Không chủ khách” (Vô tân chủ):
Tăng hỏi: “Xin Thầy đáp lời về việc không có chủ và khách (vô tân chủ thoại)”
Ngài đáp: “Hãy hướng về chỗ không có chủ khách mà hỏi tới!”
Ngày nọ, sư không thượng đường, đại chúng vào phương trượng thăm hỏi.
Sư nói: Đêm nay cùng đại chúng xin phép nghỉ. Có cho nghỉ phép không vậy? Nêu mà không cho phép, thì lời nói đầu tiên là phụ lòng. Tạm biệt!
Tăng hỏi: Người trong 12 thời thìn đều có mặt, có cần Trời, Người cúng dường không?
Sư nói: Cần cũng không được.
Tăng hỏi: Vì sao mà cần không được?
Sư nói: Vì ông thường có mặt.
Hỏi: Nếu như người không có mặt thì có cần được hay không?
Sư nói: Đến năm con lừa mới được.
Chú: Trong 12 con giáp, không có năm con lừa, vậy là hàm ý không bao giờ có.
Tăng nói: Thỉnh sư đáp lời nói không chủ khách!
Sư nói: Hãy hướng về nơi không chủ khách mà hỏi!
NGUỒN
🔗 Cảnh Đức Truyền Đăng Lục - Q21