GIỚI THIỆU
Thiền sư Cao Phong Nguyên Diệu (húy Nguyên Diệu, hiệu Cao Phong), còn được tôn xưng là Cao Phong Diệu Tổ (高峰妙祖), là một thiền sư Trung Quốc.
Sư sống vào thời nhà Nguyên, người huyện Ngô Giang, Giang Tô. Sư họ Từ, mẹ họ Chu.
Thuở nhỏ, Sư thích ngồi kiết già. Năm 15 tuổi, xin cha, mẹ xuất gia. 16 tuổi thế phát. 17 tuổi thọ giới cụ túc. 18 tuổi học Thiên Thai giáo. 20 tuổi theo ngài Tịnh Từ quyết chí học Thiền ba năm. 22 tuổi yết kiến Đoạn Kiều Luân.
Thiền sư Đoạn Kiều Luân dạy tham câu: “Sanh từ đâu đến? Chết đi về đâu?” Sư đến tham vấn Tuyết Nham Khâm, Ngài bảo tham câu: Con chó không có Phật tánh, còn hỏi: Ai đem thay chết của ông đến đây?
Sư vừa thưa, liền bị đánh.
Sư dụng công tham câu: “Vạn pháp đều về một, một về đâu?”
Sư nguyên họ Từ (徐), tự là Cao Phong (高峰), sinh ngày 23 tháng 3 (âm lịch) năm Mậu Tuất 1238, nhằm niên hiệu Gia Hy thứ 2, đời vua Tống Lý Tông triều Nam Tống, nguyên quán huyện Ngô Giang, phủ Tô Châu (thuộc tỉnh Giang Tô ngày nay).
Năm 15 tuổi, sư phát tâm xuất gia, đến năm 17 tuổi thọ Cụ túc, khi tròn 18 tuổi theo học với Đại sư Pháp Trụ ở chùa Mật Ấn về giáo pháp Thiên Thai và ngộ được ý chỉ.
Sau, Sư chuyên tâm tham mộ thiền pháp nên đã đến cầu đạo với Thiền sư Đoạn Kiều Diệu Luân, tuy nhiên chưa tìm được sở đắc.
Sư đến pháp hội của Tổ sư Tuyết Nham Tổ Khâm để nhập chúng tu thiền. Biết Sư là bậc Long tượng sẽ phát dương quang đại cho thiền lâm sau này, nên Tổ sư đặc biệt chú ý giáo hoá. Mấy lần, Sư vừa mở miệng chưa kịp tham vấn đã bị Tổ sư Tuyết Nham đánh một gậy rồi đuổi ra.
Nhân khi đọc được bài “Chơn tán” của Tổ sư đời thứ 10 Tông Lâm Tế là Pháp Diễn, Sư lãnh ngộ được yếu chỉ của việc bị đánh một gậy trên nên càng chú tâm hầu cận với Tổ sư Tuyết Nham.
[Một hôm, Sư ngẫng đầu lên thấy bài tán ngài Ngũ Tổ Diễn: “Trăm năm ba vạn sáu ngàn ngày, tỉnh lại hóa ra là gã này”. Ngay đây, Sư vỡ khối nghi ‘về thay chết!’. Năm ấy, Sư mới 24 tuổi. Từ đó cơ phong Sư cao vút.]
Một hôm, Tổ sư hỏi: “Đất trời bao la, ông có thể làm chủ được không?”.
Sư thưa: “Dạ được! ”.
Tổ sư lại hỏi: “Lúc nằm mộng, ông làm chủ được không?”. Sư thưa: “Dạ được! ”.
Tổ sư hỏi tiếp: “Vậy chính ngay lúc ngủ say, không mộng, không tưởng, không thấy, không nghe thì chủ nhân ông ở chỗ nào?”
Sư không đáp được, liền xin vào núi Long Tu quán xét suốt 5 năm.
Đến năm Kỷ Tỵ (1269), nhân hôm nọ, người bạn đồng tu bên cạnh làm rơi chiếc gối xuống đất, Sư chợt nghe thấy tiếng động này liền bỗng nhiên triệt ngộ
Tuyết Nham hỏi Sư: Lúc đang ngủ không mộng tưởng, không thấy, nghe, thì ông chủ ở đâu? Sư không đáp được.
Sư quyết chí vào ở Long Tu, lập nguyện: Thà một đời làm kẻ ngu khờ, quyết phải sáng tỏ việc này. Trải qua năm năm, đêm nọ nghe tiếng gối rơi xuống đất của người bạn đồng phòng, Sư hoát nhiên đại ngộ.]
Sư liền nói kệ:
Chốn cũ người xưa vẫn còn đây
Nào hay diện mục chẳng đổi thay.
Sau đó, sư đến gặp thiền sư Tổ Khâm trình kiến giải và được thầy ấn chứng là sư đã triệt ngộ. Từ đó, sư nối pháp của thiền sư Tuyết Nham Tổ Khâm, trở thành truyền nhân đời thứ 18 của Tông Lâm Tế, phái Hổ Khâu.
Năm Kỷ Mão (1279) nhằm niên hiệu thứ 2, đời Tống đế Bính triều Nam Tống, Sư dựng một thảo am nhỏ ở hang Sư Tử trên núi Thiên Mục và đề hiệu là “Tử Quan”, trong 15 năm không hề bước chân ra khỏi cửa. Chín năm ở Long Tu, vì thiền hữu khắp nơi vân tụ về, họ vào Tây Thiên thấy động Sư Tử, thất của Sư ở phía Tây động, nhỏ như chiếc thuyền con, trước thất có đề bảng: “Tử Quan”. Thiền phong Sư vang khắp chốn, đồ chúng tìm đến tham học ngày càng đông.
Bạn thiền tìm đến kết am ở đó, thành viện Sư Tử, chúng thỉnh Sư khai đường.
Gặp lúc Tuyết Nham gửi y, phất tử đến, Sư khai pháp vào năm 214 niên hiệu Chí Nguyên.
Năm thứ 28, Quan ở Liên Hoa Phong đến xây Đại Giác Thiền Lâm cho Sư, học chúng đến tham thỉnh tấp nập, tăng, tục đến thọ giáo mấy chục ngàn người.
Có Ngữ Lục Cao Phong Đại Sư truyền đời. Đại Sư Liên Trì làm bài tựa luôn khen ngợi.
Lúc ở Tử Quan, mọi việc Sư đều lo, nên Sư lấy cái vò làm cái chảo, ăn một ngày một bữa. Trong động không có thang để leo lên, nên đệ tử ít khi gặp được Sư.
Không phải là bậc đại căn, chí cả, hiếm ai không nhìn vách núi mà thối lui!
Ngày 27 tháng 11 năm Ất mùi (1295), hóa duyên của Sư đã hết, Sư viết hai điều chính, mọi việc sau này đều di chúc cho Tổ Ung, Minh Sơ.
Vào ngày mồng 1 tháng 12(âl) năm Ất Mùi 1295, nhằm niên hiệu Nguyên Trinh năm đầu, đời vua Nguyên Thành Tông, Sư từ biệt chúng nói: “30 năm, ở Tây Phong vọng đàm Bát Nhã, phạm tội ngập trời. Câu sau cùng không dám phiền người, tự lãnh hội đi! Đại chúng biết rơi vào đâu không?”
Sư im lặng giây lâu nói: “Còn sai mảy may, trời, đất cách xa!”
Sư an nhiên thị tịch! Bảy ngày sau, mở khám ra, Sư vẫn đoan nghiêm như còn sống. Vâng lời di chúc của Sư, ngày 21 tháng 12 nhập tháp. Sư thọ 58 tuổi, 43 hạ lạp.
Môn đồ lập tháp thờ Sư ở Tử Quan tại núi Thiên Mục. Vua ban thụy hiệu cho Sư là Phổ Minh Quảng Tế Thiền sư.
Sư nghiêm giữ giới luật, tế hạnh, dung mạo thanh cao, thường ngồi cúi đầu, không hỏi thì làm thinh, nghe nói lỗi người thì cúi đâù càng thấp hơn. Mười mấy năm thành lập được hai đạo tràng, nhưng chưa từng đến đó xem.
NGỮ LỤC
Việc này chỉ cần người có tâm tha thiết, vừa phát tâm tha thiết chân nghi liền khởi. Nghi qua, nghi lại, không nghi tự nghi, từ sáng đến chiều vuốt đầu rút đuôi làm thành một khối. Khuấy không động, đuổi không đi, sáng suốt linh diệu, thường hiện ở trước, đây là khi đắc lực.
Lại phải xác định chánh niệm, cẩn thận không khởi nhị tâm, cho đến đi mà không biết mình đi, ngồi không biết mình ngôài, lạnh, nóng, đói, khát, tất cả đều không biết, cảnh giới này hiện tiền tức là tin tức sắp đến nhà.
Nắm thì tới, bắt thì được, chỉ còn đợi thời khắc mà thôi. Lại không nên nghe nói như thế rồi khởi tâm tinh tấn cầu nó, cũng không được đem tâm đợi nó, không được buông, không được bỏ, chỉ cần ngưng đọng chánh niệm, lấy ngộ làm quy tắc.
Chính khi ấy, có tám muôn bốn ngàn quân ma rình rập trước căn môn của ông, tất cả việc kỳ quái, thiện ác… tùy tâm ông mà hiện.
Ông vừa khởi một mảy may tâm nhiễm trước, liền rơi vào rọ của ma, bị chúng làm chủ, chịu chúng chỉ huy, miệng nói lời ma, thân làm việc ma, chánh nhân Bát-nhã từ đây hằng mất, hạt giống Bồ-đề không thể nảy mầm.
Chỉ đừng khởi tâm như quỷ giữ thây ma, giữ qua giữ lại, khối nghi bỗng nhiên nổ một tiếng kinh thiên động địa.
Tôi 15 tuổi xuất gia, hai mươi tuổi được đắp y, đến Tịnh Từ lập nguyện bốn năm liều chết học thiền.
Một hôm vào cửa, ngài hỏi:
“Ai cùng ông kéo tử thi đến?”
Thùy dữ nê đà giá tử thi lai?
Tiếng chưa dứt, ngài liền đi ra. Sau đến Kính Sơn, vừa vào thiền đường, tôi như trong mộng chợt nhớ câu “Muôn pháp về một, một về chỗ nào?” Từ đây nghi tình phát hiện, không còn phân biệt đông tây nam bắc. Ngày thứ 6 ở đây, theo chúng lên gác tụng kinh, vừa ngước đầu nhìn lên chợt thấy bài Chân Tán của Ngũ Tổ Diễn hòa thượng, hai câu sau:
NGHĨA
Trăm năm ba vạn sáu ngàn ngày,
Gắng công suy xét nguyên lai là gì.
ÂM
Bách niên tam vạn lục thiên triêu,
Phản phúc nguyên lai thị giá hán.
Câu “kéo tử thi…” ngày trước, bỗng nhiên thấu triệt, liền hồn phi đảm tán, chặp sau tỉnh lại, khác nào người buông gánh nặng 120 cân. Khi đó tôi được 24 tuổi.
Mãn nguyện 3 năm, sau bị Hòa thượng hỏi: “Những ngày này tu tập đã làm chủ được chưa?” Tôi thưa: “Đã làm chủ”. Ngài lại hỏi: “Trong khi ngủ nằm mộng có làm chủ được không?”. Tôi thưa: “Làm chủ được”. Ngài lại hỏi: “Khi ngủ mê không mộng chủ ở chỗ nào?”. Câu hỏi này không có lời để đáp, không có lý lẽ trình bày.
Hòa thượng dạy:
Từ nay ông không cần học Phật pháp cùng cổ tột kim, chỉ cần đói thì ăn, mệt thì ngủ, ngủ vừa thức dậy chấn chỉnh tinh thần, tự hỏi cái ta thức này CHỦ NHÂN rốt ráo tại chỗ nào? An thân lập mạng, tự thệ một đời ngây ngốc (ngu si), quyết định phải thấy rõ ràng CÁI ẤY.
Trải qua 5 năm, một hôm đang ngủ chợt thức giấc, vẫn ôm lòng hoài nghi việc này, bỗng một đạo hữu cùng ngủ đẩy rớt cái gối xuống đất, động một tiếng, ngẫu nhiên tan vỡ khối nghi, như chim thoát khỏi lưới. Bao nhiêu công án của Phật tổ, những nhân duyên sai biệt nay đều thấu đạt. Từ đây, nhà yên nước thịnh, thiên hạ thái bình, nhất niệm vô vi, 10 phương đều dứt.
Bình thường, Sư sống với mọi người luôn lấy từ bi làm đầu.
Hành Trạng của Sư ghi:
Khi Sư ở Long Tu, Nhược Quỳnh đốt điệp thờ cúng Thầy. Sau đó Quỳnh bị bệnh.
Dứt duyên ngay trong lúc bệnh đó mới chính là công phu, túi da hôi thối của ông đều nương vào bản ngã này, cả bệnh và ngã vứt bỏ đi, đừng lưỡng lự nữa. Hãy trưởng dưỡng bản tâm mà khải ngộ đi.
Vì Nhược Quỳnh thèm giấm, Sư đi xin từ xa về chỉ có rượu, nên Sư phải đi ngược lại 40 dặm để xin cho Nhược Quỳnh một hớp. Bệnh lâu ngày nên Nhược Quỳnh muốn tắm. Vừa cúi xuống thấy bóng mình trong nước nên Quỳnh có tỉnh.
Vui mừng như thoát được cơn bệnh trầm kha,
36 năm điên đảo, hôm nay một trận cười vui thích, ngộ được lỗ mũi mẹ sanh, buông ra không có lông diều hâu sắt!
Lỗ mũi mẹ sanh như thế nào?
Quỳnh dựng đứng cây bút.
Nói thế nào là không có lông diều hâu sắt?
Quỳnh, ném bút thị tịch!
Pháp thí, Tài thí, Vô úy thí đều đủ, đúng là bậc Thiện Tri Thức!
Đến không vào Tử Quan,
Đi không ra Tử Quan.
Rắn sắt chui vào biển,
Nghiêng ngả núi Tu Di
KỆ THỊ TỊCH
Đến không vào Tử Quan,
Đi không ra Tử Quan.
Rắn sắt chui vào biển,
Nghiêng ngả núi Tu Di
Năm ngoái Sơn Tăng 36 tuổi, năm nay thêm một tuổi nữa, ai cũng biết!
Nói xem cây gậy này bao nhiêu tuổi?
📣 Sư gõ vào gường thiền nói: Đầu năm kính chúc muôn nhà an khang, vạn vật đều mới!
📣 Rằm tháng Giêng, Sư thượng đường:
Người tham thiền phải là người sắt, đưa tay liền biết. Như tuyết phủ ngàn non, nhưng không che nổi chóp đỉnh, vậy thì làm sao giải quyết?
📣 Sư ném gậy xuống nói: Thượng Nguyên chính là giữa tháng Giêng! (ngày húy kỵ Hòa thượng Tuyết Nham).
📣 Sư niêm hương cẩn bạch: Thầy tịch mới đó mà được 8 năm, Thầy đã ra đi mà diện mục uy nghiêm vẫn còn đó. Đại chúng! Diện mục vẫn còn…
📣 Sư niêm hương: Chẳng phải cái này ư? Sư cắm hương nói: Nhận theo lối cũ vẫn còn xa!
📣 Giữa hạ, Sư thượng đường dựng phất tử, gọi đại chúng:
Tới đây, bước tới một bước cũng không phải, lùi ra sau một bước cũng không đúng, không làm như vậy cũng không được. Cuối cùng phải làm sao? Không được! Không được!
📣 Sư thượng đường:
Biển cả không cá, đất rộng không cỏ, tỷ phú không gạo, đại ngộ không đạo. Nếu người nào thông được bốn điều quan trọng này, chẳng những thấy lông mày của Cao Phong dài hay ngắn, mà còn thấy được lỗ mũi sâu hay cạn. Như mặt trời đỏ rực trên không, muôn biệt ngàn sai đều soi khắp. Tuy nhiên, nhưng gọi là phất tử thì xúc phạm, không gọi đúng tên thì sai, vậy thì phải gọi là cái gì? Kinh thay, kinh thay.
📣 Sư dạy chúng: Nếu luận về điều này, không cần huân tu nhiều kiếp, chứa công tích đức, cũng không hỏi đến hiền, ngu hay lợi độn, tu tập lâu hay sơ cơ, chỉ quý như chàng liều mạng, chẳng màng nguy, vong, được, mất, ý chí dũng mãnh khởi đại nghi tình, như Thiện Tài Đồng Tử tham vấn Bà La Môn Thắng Nhiệt, liều mình vào trong đám lửa cháy hừng hực, lúc ấy người pháp đều quên, thức tâm không còn, trái phải mặc nó, mềm cứng không cần, thì liền tỏ ngộ. Không phải ba cân gai của Động Sơn, thì nhất định là que cức khô của Vân Môn. Nếu còn khiếp sợ kinh hãi, lẫn lộn mù mờ, thì chớ nên nói thấy được Cao Phong. Dù cho đánh một trận trong bụng Tổ Đạt Ma, vẫn là chuyện nhỏ uổng công.
📣 Sư dạy chúng: Chư huynh đệ 10 năm, 20 năm, cho đến một đời tâm luôn chánh niệm, chỉ nhớ việc này, cũng không thể nói đó là chuyện thông suốt, lỗi ở chỗ nào? Bổn phận nạp tăng hãy chỉ ra đi? Hay là không có linh cốt xưa? Hay là bản chất yếu, ý chí hèn? Hay là bị vùi lấm bụi trần? Hay là rơi vào trầm không trệ tịch? Hay là ác niệm, vọng niệm trong tâm? Hay là chưa đến thời cơ? Nếu bảo rằng tại thâm căn, hoàn toàn không phải tại trong này. Đã không ở đây thì ở đâu? Chao ôi! Ba cây đòn tay chôn xuống, bảy thước thò lên! (xét kỷ! Theo tâm hết lối! Đó là như như!)
📣 Sư dạy chúng: Chư huynh đệ hoặc có người 10 năm, 20 năm đoạn trừ vọng tưởng, tham cứu đến chỗ huyền diệu, không thấy được Phật tánh, thường bị hôn trầm, trạo cử chi phối. Không biết hôn trầm,trạo cử, đương thể chính là Phật tánh! Thương thay người mê không biết, chấp pháp thành bệnh, lấy bệnh trị bệnh, làm cho càng cầu Phật tánh, Phật tánh càng xa, càng gấp càng chậm. Chỉ cần hồi quang tỉnh lại nửa phần, ngay đây biết sai, hoàn toàn thuốc bệnh đều quên, mắt sáng, thông suốt ý chỉ đơn truyền của Tổ Đạt Ma, thấy rõ Phật tánh xưa nay. Nếu kiểm tra lại theo Tây Phong, thì vẫn là chuyện bên bờ sanh tử. Nếu nói một đường hướng thượng, phải biết vẫn còn ở ngoài núi xanh.
📣 Sư dạy chúng: Nếu luận về yếu chỉ tham thiền, không nên xem nặng vào bồ đoàn làm công phu, rơi vào trạng thái hôn trầm, tán loạn, khinh an, tịch tĩnh hoàn toàn không hay biết. Chẳng những để thời gian qua suông, mà khó tiêu của cúng dường, một mai mất đi, biết nương tựa vào đâu? Năm xưa Sơn tăng sống trong núi, ngoài hai bữa cháo ra, chưa từng lên bồ đoàn. Từ sáng đến tối đi qua, đi lại, từng bước đều sống trong chánh niệm, không dám sao lãng, như vậy trải qua ba năm, chưa từng có tâm giải đãi. Một hôm chạm phải ngôi nhà mình, hóa ra chưa từng rời ta một bước.”
📣 Giải hạ Sư dạy chúng:
Nếu luận về việc này, thì không có tôn, ty, không già, không trẻ, không nam, không nữ, không lợi căn, không độn trí. Thế nên đức Phật ở trước núi chánh giác, vào đêm mồng tám tháng chạp thấy sao mai Ngài ngộ đạo. Ngài than: Lạ thay! Chúng sanh đều có đức tướng trí tuệ Như Lai. Tâm, Phật và chúng sanh không khác nhau. Pháp này bình đẳng không có cao thấp. Đã không khác nhau, cao, thấp.
Từ trước Phật, Tổ, xưa nay các bậc Thiện Tri Thức, cho đến chư vị Hòa Thượng trong đời đều có khế ngộ, có chứng đắc, có người mau, kẻ chậm, có khó, có dễ, như vậy là tại sao? Như quý vị ở đây, mỗi người đều có gia nghiệp, chợt một ngày nào đó nhìn lại và nhớ ra cội nguồn. Hoặc có người trải qua một năm đạt được, hoặc là một tháng, một ngày, hoặc là trong khoảnh khắc, hoặc có người đã chết cũng chưa đạt được. Sở dĩ khác nhau là vì rời ngôi nhà mình có người gần, người xa, thế nên có sự sai biệt chậm, mau, khó, dễ! Tuy như vậy, nhưng ở đó có một người, không có gia nghiệp để về, không có thiền đạo để học, không có sanh tử để thoát, không có Niết Bàn để chứng; cả ngày tự tại vô vi, mặc tình tự nhiên. Nếu nhận ra được, thì đức Thích Ca, ngài Di Lặc bưng bình bát với ông, không còn là việc bên ngoài! Nếu không như vậy…
Sư gõ phất tử vào gường thiền hai cái, hét hai tiếng, nói: Nếu đến các nơi, kỵ nhất là cử lầm!
Tâm này thanh tịnh vốn nguyên sơ,
Vì chỉ tham cầu sáng hóa mờ.
Chớp mắt sáng ra toàn thể hiện,
Non, sông, đại địa vẫn là mơ.
Sư thượng đường:
Công phu chưa đến chưa thành tựu,
Trình lộ còn xa chớ hững hờ.
Đạt được tâm này luôn tỉnh sáng,
Biển cả thành nương đã sẳn chờ.
Sư thượng đường:
Cuộc sống quý, biết tích phước,
Tham thiền quý, tìm kế ngộ.
Trong cuộc sống ngộ được đạo,
Người nguời thành Phật, thành Tổ.
Ngày xưa, Sư gắng sức tham công án: Vạn pháp về một, một về nơi nao? Sư triệt ngộ qua công án này. Nên khi giáo hóa, Sư thường dạy chúng luôn tham: Vạn pháp về một, một về đâu? Gặp nhau trong lối nhỏ, chấp tay chào! Bước đi siêu việt, Hoàng Hà ba ngàn năm một thoáng trong.
📣 Sư thượng đường: Vạn pháp về một, một về nơi nào?
Sư nhìn cả đại chúng rồi xuống tòa.
📣 Phổ thuyết:
…….một về đâu, nếu nghi tình dễ phát, vừa khởi liền có, không đợi suy nghĩ, so sánh tác ý mới khởi nghi tình, lâu ngày thành khối, thì không còn tâm tạo tác. Đã không còn tâm tạo tác, thì suy nghĩ liền quên, làm cho các duyên không dừng mà tự dứt, sáu căn không tịnh mà tự tịnh, không dính mảy trần, liền được chứng Vô tâm tam muội. Đến lúc thọ thực, chỉ ăn trong chánh niệm, tay cầm đủa, cầm muổng, không sợ con ba ba trong hủ đi mất. Như vậy mới có kinh nghiệm trong dụng công, quyết không còn gì sai trái. Từ đây lòng tin đã đủ! Từ đây không đổi thay, đứng trên vách cao muôn trượng! Vẽ tới, vẽ lui, vẽ đến lúc con mèo có sừng vằn vện, đường tâm thức dứt, người và pháp đều quên, vừa hạ bút liền thành một con mèo kêu ngao, ngao! Hoá ra khắp nơi đều là truờng tuyển Phật, đều là chính mình!
📣 Phổ thuyết:
Bình thường, Sư dạy mọi người hạ thủ công phu khán công án vạn pháp về một, một về chỗ nào? Khi khán phải nghi tình thật sâu: Vạn pháp ở thế gian đều về một pháp: vậy về chỗ nào? Luôn để tâm vào chỗ đi, đứng, nằm, ngồi, mặc áo, ăn cơm, đại tiện, tiểu tiện, phấn chấn tinh thần dụng công thật nhanh. Nhưng nghi như vậy: một về chỗ nào? Chắc chắn phải tìm rõ ràng. Không được rơi vào chỗ vô sự, không được vọng tưởng; phải miên mật tạo thành một khối, như bị bệnh nặng, ăn cơm không biết vị cơm, uống trà không biết vị trà, như ngây, như dại, không phân biệt được gì cả, thực hiện công phu như vậy, chỉ cần tâm hoa phát sáng, ngộ được bản lai diện mục! Đường sanh tử không nói cũng biết! Phải buông tình niệm thế gian, tâm thật nhẹ nhàn, đạo niệm thâm hậu. Người xưa nói: Từ chỗ lạ chuyển thành quen, từ quen thành lạ. Lúc nhàn rỗi không cần xem kinh giải trí: công phu không được thành một khối, chỉ cần khi hành đạo, tinh thần phải nhanh nhận ra được một rơi vào chỗ nào? Không cần xem kinh; công án là một quyển kinh vô tận đêm ngày thường xem, không nên đầu lại thêm đầu! Nếu thực hiện công phu như vậy, thì Thiên, Long hộ trì cho; đâu cần cầu xin! Nhưng phải dứt hết duyên đời, ít nói chuyện. Người xưa nói: Hai mươi năm không nói chuyện, cớ sao ông không thành Phật! Việc lớn sanh tử, vô thường mau chóng, như người leo núi đều phải cố gắng. Hãy cố gắng lên.
📣 Sư nói kệ:
Quên chốn trần ai ở núi non,
Thân tâm vắng lặng đạo vẫn còn.
Chỉ cần trong tâm sạch thương, ghét,
Không tham thiền cũng là công phu.
📣 Theo Phổ Thuyết trong khai thị của Sư có dạy:
Lúc nhàn không cần xem kinh giáo, theo trình độ nói pháp! Nếu cảm thấy không rõ công án, không dụng công được, thì phải nương theo Kinh, Giáo, huân tập văn tự Bát Nhã dần dần thăng tiến, sau rồi Thiền, Giáo đều quên!
Lúc ở Tử Quan, mọi việc Sư đều lo, nên Sư lấy cái vò làm cái chảo, ăn một ngày một bữa. Trong động không có thang để leo lên, nên đệ tử ít khi gặp được Sư.
📣 Sư làm bài về ba cái cửa để nghiệm học giả:
-
Mặt trời lên cao chiếu soi khắp, cớ sao hang này bị đám mây che lại ?
-
Mọi người đều có bóng, từng bước đều theo nhau, cớ sao đạp lên mà không biết ?
-
Cả đại địa là hầm lửa, được tam muội gì mà không bị thiêu cháy ?
Không phải là bậc đại căn, chí cả, hiếm ai không nhìn vách núi mà thối lui!
📣 Ngày 1 tháng 12 hôm sau, Sư từ biệt chúng nói:
30 năm, ở Tây Phong vọng đàm Bát Nhã, phạm tội ngập trời. Câu sau cùng không dám phiền người, tự lãnh hội đi! Đại chúng biết rơi vào đâu không?
📣 Sư im lặng giây lâu nói: Còn sai mảy may, trời, đất cách xa!
📣 Kệ từ biệt:
Đến không vào tử quan,
Đi không ra tử quan.
Rắn sắt chui vào biển,
Nghiêng ngã núi tu di.
📣 Sư thường dạy đồ chúng 3 giới:
-
Mở miệng động lưỡi, không ích cho người ➡️ CỐ GẮNG ➡️ chế ngự không nên nói.
-
Khởi tâm động niệm, không ích cho người ➡️ CỐ GẮNG ➡️ dừng niệm không nên khởi.
-
Dở chân cất bước, không ích cho người ➡️ CỐ GẮNG ➡️ điều phục đừng nên đi
📣 Sư làm bài về ba cái cửa để nghiệm học giả:
-
Mặt trời lên cao chiếu soi khắp, cớ sao hang này bị đám mây che lại ?
-
Mọi người đều có bóng, từng bước đều theo nhau, cớ sao đạp lên mà không biết ?
-
Cả đại địa là hầm lửa, được tam muội gì mà không bị thiêu cháy ?
NGUỒN
🔗 Thích Nữ Thể Viên dịch từ Thiền Lâm Châu Ky do Pháp sư Duy Minh biên soạn, Hòa Dũ Xuất Bản Xã tại Bình Đông, Đài Nam, Đài Loan 1987