GIỚI THIỆU
Thiền sư Ngưỡng Sơn Huệ Tịch. Sư huý Huệ Tịch, con nhà họ Diệp ở Hoài Hoá, Thiều Châu.
Năm 9 tuổi, Sư đến chùa Hòa An ở Quãng Châu xin Thiền Sư Thông xuất gia.
Năm 14 tuổi cha mẹ bắt trở về ép Sư cưới vợ.
Sư không chịu, bèn chặt hai ngón tay quỳ trước cha mẹ thề cầu chánh pháp để báo đáp công sanh thành dưỡng dục, cha mẹ mới cho xuất gia.
Sư trở lại chỗ của Thiền Sư Thông, được ngài cạo tóc, chưa thọ giới cụ túc mà Sư đã du phương.
Lúc đầu, Sư đến yết kiến ngài Đam Nguyên đã được khế ngộ huyền chỉ, sau tham vấn Quy Sơn được ngộ sâu lý đạo.
Đam Nguyên bảo Sư:
Quốc Sư đương thời được 6 đời Tổ Sư truyền 97 viên tướng, trao cho Lão tăng dặn rằng "Khi ta tịch diệt, khoảng 40 năm sau có ông Sa Di từ phương Nam đến làm hưng thịnh giáo pháp này, ngươi nên thứ lớp truyền trao chớ để đoạn dứt, nay ta trao cho ngươi, ngươi nên phụng trì.Đam Nguyên bèn trao bản ấy cho Sư, Sư tiếp nhận xem qua một lượt đem đốt hết.
Một hôm Đam Nguyên hỏi: Những tướng ta trao cho ngươi hôm trước phải nên giữ kín.
Sư thưa: Hôm ấy xem xong con đốt cả rồi.
Đam Nguyên bảo: Pháp môn này của ta không người hội được, chỉ có Tiên Sư và các bậc Tổ Sư, các đại Thánh nhân mới có hiểu thấu, sao ngươi lại đốt đi?
Sư thưa: Huệ Tịch vừa xem xong đã biết ý chỉ trong đó, ứng dụng được không cần cầm bản.
Đam Nguyên bảo: Tuy nhiên như thế, đối với ngươi thì được, còn người sau không thể tin nỗi.
Sư thưa: Hòa thượng nếu cần, con chép lại không khó.
Sư liền chép lại một bản trình lên, trọn không sót một chữ. Đam Nguyên khen là đúng.
Đam Nguyên thượng đường, Sư ra trước chúng làm tướng tròn dâng hai tay trình lên, rồi khoanh tay đứng.
Đam Nguyên dùng 2 tay giao nhau làm thành nắm tay dạy Sư. Sư tiến tới trước ba bước làm tướng người nữ lạy.
Đam Nguyên gật đầu, Sư liền lễ bái.
Sư tiếp cơ lợi vật (giáo hoá chúng sanh) là bậc mẫu mực trong Tông môn.
Sau, Sư dời về chùa Đông Bình. Sắp tịch, có vài 3 vị tăng đứng hầu.
🌗 Sư dùng kệ dạy:
Nhất nhị nhị tam tử
Binh nhật phục ngưỡng thị
Lưỡng Khẩu nhất vô thiệt
Tức thị ngô tông chỉ.
🌑 Dịch
Vài ba chú học trò
Ngày nào cũng thấy nhau.
Có miệng mà không lưỡi,
Đó là tông chỉ ta.
🌗 Đến giờ ngọ, Sư lên tòa từ biệt chúng lại nói kệ:
Niên mãn thất thập thất
Vô thường tại kim nhật.
Nhật luân chánh đương ngọ
Lưỡng thủ phan khuất tất.
🌑 Dịch
Năm tròn bảy mươi bảy
Vô thường chỉ là đây.
Mặt trời vừa đúng ngọ
Hay tay vin gối đi.
Nói xong, Sư lấy 2 tay ôm đầu gối mà tịch.
Đến năm Duyệt Minh, Thiền Sư Nam Tháp dời linh cốt Sư về Quy Ngưỡng, xây tháp thờ dưới núi Tập Vân.
Vua ban hiệu là Trí Thông Thiền Sư, tháp hiệu là Diệu Quang.